Luxor is vlak, en dat is het eerste goede nieuws voor iedereen die reist met ouders in de zeventig of tachtig. De moeilijkheid hier is bijna nooit de helling. Het is de hitte, de afstand tussen de dingen, en de verleiding om vier tempels op een dag te zien terwijl er twee zouden moeten. Plan daaromheen en de stad geeft haar beste uren gemakkelijk prijs: een tempel om zes uur 's ochtends met het licht nog laag, een andere 's avonds na het diner in de schijnwerpers, en de meedogenloze uren midden op de dag zittend doorgebracht op een koele plek.
Kies het bed vóór de reisroute
Waar je slaapt in Luxor bepaalt hoeveel van elke dag in een voertuig wordt doorgebracht, en wanneer energie de schaarse hulpbron is die de meeste reis beslist. Vier accommodaties dekken bijna elke variant ervan.
Sonesta St. George Hotel Luxor (Corniche, stadscentrum) ligt op minder dan een mijl van de belangrijkste stadstempel, wat klinkt als een klein gemak maar dat niet is. Korte transfers betekenen dat een uitstapje in vijf minuten begint en eindigt in plaats van dertig, en ze maken de retraite midden op de middag mogelijk: het uurtje liggen dat een kwijnende dag weer een goede maakt. Er zijn overal liften en gelijkvloerse toegang tot het terras; vraag om een kamer aan de Nijlzijde op een lage verdieping. Touroperators en pelgrimsgezelschappen gebruiken het regelmatig, dus het personeel schrikt er niet van een groep van zes die zich langzaam verplaatst. Tarieven liggen ruwweg tussen £70–140 per kamer per nacht.
Hilton Luxor Resort & Spa (ten noorden van het centrum, aan de rivier) is het hotel dat volledig volgens moderne normen is gebouwd: liften, gelijkvloerse openbare ruimtes, aangepaste kamers, toegankelijke parkeergelegenheid. Toegankelijkheidsbehoeften worden na boeking rechtstreeks met het hotel geregeld, en dat is belangrijk, want aangepaste kamers zijn beperkt en de online boekingsroute garandeert er geen. Zorg dat je de bevestiging op schrift hebt vóór je vliegt. Ongeveer £100–200 per kamer per nacht.
Jolie Ville Hotel & Spa Kings Island Luxor (Kings Island, in de rivier ten zuiden van de stad) is het bed met de minste trappen in de stad: 531 kamers verdeeld over 32 bungalows, begane grondkamers en vlakke tuinpaden, en genoeg ruimte zodat een grote uitgebreide familie past zonder dat iemand een lift deelt. De eilandsetting is echt rustig. De afweging is onvermijdelijk. Elke reis naar de stad vereist de boot plus een transfer, dus het past bij een bewust langzaam schema en niet bij een druk schema. Ongeveer £60–130 per kamer per nacht.
Al Moudira Hotel (Westbank, nabij de cultuurzone) is de meest karakteristieke plek om te verblijven in Luxor, een Relais & Châteaux-lid aan dezelfde kant van de rivier als de graven, op korte rijafstand van de Vallei in plaats van een overtocht en een rit. Wees echter helder over het gebouw. Binnenplaatsen, drempels en hoogteverschillen maken deel uit van wat het is, en niets is volledig gelijkvloers. Vraag om een kamer op de begane grond bij de hoofdbinnenplaats en behandel het als een hotel voor kleine gezelschappen in plaats van een groepshotel. £150–280 per kamer per nacht.
Als de data krap zijn of deze vier vol zitten, vergelijk dan wat er nog meer beschikbaar is in de Luxor hotelzoekopdracht, maar hanteer dezelfde twee tests: hoe ver is het van de stadstempel, en vereist de kamer die je krijgt trappen.
De twee tempels in de stad, op de juiste uren
Karnak Tempelcomplex (noordelijk uiteinde van de Oostelijke Oever) opent om 06:00, en het is de moeite waard om de hele reis hieromheen te plannen. Het terrein is vlak, maar enorm, en de eerste negentig minuten na opening zijn de enige echt koele. Toegang is EGP 300 per volwassene, laatste toegang 16:00, poorten sluiten om 17:00. Bussen komen de hele dag en de brede processieas absorbeert ze, dus drukte is zelden het probleem. Afstand wel. Loop de avenue, neem de Hypostyle Zaal langzaam, en keer terug. Het Openluchtmuseum en de heilige meer voegen echt, onbeschut wandelen toe voor een bescheiden rendement, en het overslaan ervan kost je heel weinig. Gediplomeerde gidsen worden vrij toegelaten en er is geen deurbeleid, dus een privégids voor de eerste ochtend is gemakkelijk te regelen en het geld waard: iemand die weet bij welke zuilen je moet stoppen, bespaart je een kilometer doelloos ronddwalen.
Luxortempel (Corniche, stadscentrum) is de enige grote tempel die open is tot 21:00, en het EGP 400-ticket staat hertoegang dezelfde avond toe zonder extra kosten. Die ene regel doet meer voor een oudere bezoeker dan wat dan ook in de stad. Neem er overdag twintig minuten de tijd, ga terug naar het hotel en keer na het diner terug wanneer de steen verlicht is en de lucht draaglijk is. De wandeling is vlak, het terrein is compact, en omdat het midden in de stad ligt, is er geen lange transfer die wacht aan het einde van een vermoeiende dag.
De heetste uren horen binnen
Tussen ongeveer 11:00 en 16:00 is de keuze een koele kamer of een slechte middag. Twee musea maken dat uur tellen als sightseeing in plaats van overgave.
Luxor Museum (Corniche) is airconditioned, compact en uitgerust met een lift en toegankelijke toiletten, waardoor het de natuurlijke plek is om het heetste deel van de dag door te brengen. Toegang is ongeveer EGP 400 per volwassene. Het heeft twee dagelijkse sessies, ongeveer 09:00 en opnieuw vanaf 17:00, met laatste toegangstijden die per seizoen verschuiven, dus check vóór je reist. Aankomen bij een gesloten deur in de hitte is precies het soort kleine mislukking dat een dag vroegtijdig beëindigt. Kleine groepen zijn prima; een volle bus maakt de galerijen krap aanvoelen.
Mummificatiemuseum (Corniche, net ten noorden van de stadstempel) behandelt één onderwerp goed in één koele ruimte, voor ongeveer EGP 200 per volwassene. Het is dagelijks open van 09:00–14:00 en 17:00–21:00, met het ticketloket dat om 13:00 sluit voor de ochtendsessie. Veertig minuten is de natuurlijke duur van een bezoek, en daarom werkt het zo goed: een rustpauze die niemand een rustpauze hoeft te noemen. Het is erg klein, het beste in kleine groepjes, en een busgroep past er niet verstandig in.
Eén Westelijke Oever-ochtend, zorgvuldig gekozen
De Westelijke Oever is waar reizen met oudere ouders uit elkaar vallen. De locaties verspreiden zich over kilometers open terrein, er is geen schaduw ertussen, en een behulpzame chauffeur levert ze graag alle vier op één ochtend af. Twee is het juiste aantal. Drie alleen als iedereen goed heeft geslapen.
Medinet Habu (Westelijke Oever, bij Kom Lolah) is de sterkste enkele keuze voor iedereen met beperkte energie: de best bewaarde dodentempel aan deze kant van de rivier, een compact en grotendeels vlak circuit, en veel minder bussen dan de grotere namen. Toegang is ongeveer EGP 300 per volwassene. Ga vóór 08:30 en het is bijna leeg; de bussen komen daarna. Als je ouders precies één Westelijke Oever-locatie aankunnen, maak er dan deze.
Vallei der Koningen (Westelijke Oever) kost EGP 750 voor het algemene volwassenenticket dat drie graven dekt, met bepaalde graven die apart worden betaald. Neem de tram, ongeveer EGP 20–30 retour, in plaats van de vijftien minuten durende bergopwaartse wandeling vanaf het bezoekerscentrum; die wandeling is de eerste fout die de meeste mensen maken. Kies dan KV2, het graf van Ramses IV. Het ligt dicht bij de ingang en loopt over rechte, brede, zacht aflopende gangen, comfortabel het minst vermoeiende graf in de vallei. De diepere graven hebben steile hellingen, lage plafonds en hete lucht die nooit beweegt, en de klim terug naar buiten is het deel waar niemand je voor waarschuwt. Eén graf is zeer vaak genoeg, en er is geen schaamte in. Gidsen mogen niet binnen in de graven doceren, dus elke echte uitleg gebeurt buiten. Vraag de jouwe om je in de schaduw te briefen vóór je naar beneden gaat in plaats van erna.
Howard Carter House (Westelijke Oeverweg, op weg naar de Vallei) is een stopplaats van tien minuten, één verdieping, zonder enig klimmen, voor EGP 100–150 per volwassene. Het geeft de Vallei haar menselijke verhaal, het huis van waaruit de opgraving werd geleid, en werkt het beste als een korte, beschaduwde pauze tussen twee grotere stops, niet als bestemming. De kamers zijn huiselijk van schaal, dus alleen kleine groepen.
Tempel van Hatsjepsoet (Deir el-Bahari) (Westelijke Oever, onder de kliffen) vraagt ongeveer EGP 440 per volwassene, en gratis shuttlewagens rijden van de parkeerplaats naar de tempelbasis, wat het ergste van de onbeschutte nadering wegneemt. Van daaruit bereiken hellingen met een zachte gradiënt het middelste terras, hoewel ze geen leuningen hebben, en het bovenste heiligdom vereist twee korte trappen. De tempel zien vanaf de eerste twee terrassen verliest heel weinig van wat het buitengewoon maakt en bespaart veel. Het is ook volledig op de ochtendzon gericht, dus het is een locatie voor vroeg op de dag of een onaangename.
De werkbare combinatie voor de meeste families: Medinet Habu bij opening, Howard Carter House als beschaduwde tien minuten, dan ofwel de Vallei of Hatsjepsoet, en terug over de rivier vóór 11:30.
Waar het diner werkt en waar de trap beslist
Sofra Restaurant & Café (El Mansheya, afslaan Mohamed Farid St) serveert echte huiselijke Egyptische keuken, waaronder in de oven geroosterd konijn met molokheya en gevulde duif, in een huis dat zijn oorspronkelijke karakter heeft behouden, voor EGP 250–500 per persoon. Het is alcoholvrij en volledig onhaast, wat past bij een lang diner met mensen die niet opgejaagd willen worden. Het dakterras is de mooiste plek en vereist trappen; de kamers op de begane grond zijn net zo goed en gelijkvloers vanaf de straat, dus boek die en zeg waarom. Het neemt groepsboekingen goed aan en is gewend aan grote tafels. Reserveer vooraf in de winter.
Al-Sahaby Lane Restaurant (Al-Sahaby Lane, stadscentrum) heeft het beste tempelzicht van elke dinertafel in Luxor, vanaf het dak van een hotel dat dezelfde familie sinds de jaren 1950 runt, in een restaurant dat dateert uit de jaren 1920. Eten kost EGP 200–450 per persoon en het welkom is warm. Het is bereikbaar via trappen, zonder lift. Voor sommige ouders sluit dat het volledig uit, en het is veel beter om dat thuis vast te stellen dan aan de voet van de trap aan te komen nadat je het uitzicht hebt beloofd.
De ballon en de boot boeken
Sindbad Balloons vliegt sinds 2005 met ECAA-gecertificeerde piloten, en de vlucht zelf is kalm en gelijkmatig, veel minder alarmerend dan de meeste mensen verwachten. Standaardvluchten gebruiken gedeelde manden voor 20–28 personen tegen ongeveer $40–120 per persoon, afhankelijk van de mandgrootte, met privé- en kleine-mand-opties beschikbaar, en hotelpickup en de rivieroversteek inbegrepen. De twee lastige delen zitten niet in de lucht. Instappen betekent over de rand van een heup-hoog rieten mand klimmen, en landingen kunnen een stevige klap zijn die een gehurkte, schrap zettende houding vereist. Vraag naar de kleine mand en vertel de operator over mobiliteitsbeperkingen bij het boeken, niet om 04:30 op de ochtend van de vlucht.
The Oberoi Zahra is de andere manier om dit te doen: een rivierschip met 25 hutten, maximaal twee volwassenen per hut, geen kinderen onder zeven, van ongeveer $2.815 per persoon voor drie nachten volpension met excursies, op 4-, 5- en 8-daagse routes. De aantrekkingskracht voor oudere reizigers is structureel eerder dan luxueus. Het hotel verplaatst en de sites komen naar je toe, dus niemand hoeft een koffer te herpakken. Excursies zijn inbegrepen maar optioneel, en dat is wat het werkt: iets overslaan kost niets en koopt een hele dag van heel weinig doen zonder dat iemand het gevoel heeft geld verspild te hebben. Het past bij kleine privégezelschappen, niet bij grote groepen.
Praktische notities
Huur een auto met chauffeur voor elke Westoever-dag via je hotel en houd hem bij je in plaats van punt-tot-punt te boeken; de waarde is het airconditioned voertuig dat vijftig meter verderop wacht wanneer iemand genoeg heeft gehad. Oostoever-afstanden zijn kort genoeg voor taxi's. Kings Island-gasten moeten rond de boot plannen in plaats van ertegen te vechten.
Draag Egyptische ponden in kleine biljetten. Locatiekaartjes, de Valley-tram, chauffeurs en fooien zijn allemaal makkelijker contant, en in de rij staan in de zon om betalingen te regelen is de wrijving die je probeert weg te ontwerpen. Een dag van twee sites, lunch, een chauffeur en diner voor twee komt rond EGP 2.500–4.000 uit, vóór het hotel.
November tot februari is het seizoen dat deze reis comfortabel maakt. De zomer hier is het niet waard om mee om te gaan, dus stel uit in plaats van te gaan. Wat de maand ook is, de bruikbare uren zijn 06:00–10:30 en na 17:00, met alles daartussen binnen doorgebracht. Boek één site per halve dag, en laat één dag van de reis volledig leeg. Je zult die nodig hebben.
Een gediplomeerde gids voor de eerste Karnak-ochtend en één Westoever-ochtend is goed besteed geld, vooral omdat een goede je de korte weg wijst. Voor meer over de stad buiten deze route, zie de Luxor-gids.
